İrade

Alm. Wille (m), Fr. Volonté (f), İng. Will. İstemek, dilemek bir şeyi yapmaya karar verip azimli olmak. Lügatte; "dilemek, bir şey üzerinde karar kılarak, onu yapmaya azmetmek" manasınadır. İrade, Allahü tealanın sıfatlarından biridir. İnsan da irade sahibidir. Allahü tealanın iradesine, "irade-i külliyye" insanların iradesine "irade-i cüz'iyye" denir.

Allahü teala her dilediğini yapandır. Tam ve mükemmel irade sahibidir. Bu kainatı ezeli iradesine uygun olarak yaratmıştır. Kur'an-ı kerimde Buruc suresi 16. ayetinde mealen; "O(Allah) dilediği şeyi yapandır." buyruldu. Kainatta olmuş ve olacak ne varsa hepsi Allah'ın dilemesi, irade etmesi ile olmuş ve olacaktır. O'nun dilediği mutlaka olur. Dilemediği ise hiç olmaz. Nitekim, Al-i İmran suresi 47. ayet-i kerimesinde mealen; "Allah dilediğini yaratır. Bir işin olmasına hükmederse (dilerse) ona«Ol!- der, o da oluverir." buyruldu. Bir hadis-i şerifte de; "Allah'ın dilediği oldu, dilemediği olmadı." buyrulmaktadır. İnsanların beğendiği işleri, isteyerek yaptıkları şeyler, insanın kesbi ile (kazanması ile), Allahü tealanın yaratmasından meydana gelmektedir. Allahü teala, kullarına merhamet ederek, işlerinin yaratılmasını, kendi arzularına tabi kılmıştır. Kul isteyince, kulun işini dilerse yaratmaktadır. Bu yüzden kul, mesul olur. İşin sevabı ve cezası kula aittir. Allahü tealanın kullarına verdiği kasdetmek ve ihtiyar etmek, bir işi yapıp yapmamakta denktir. Allahü teala kullarına, emirlerini ve yasaklarını yerine getirecek kadar kudret (enerji) ve seçmek vermiştir. Allahü teala insanlara yapamayacakları bir şeyi emretmemiştir. Hep kolayı emretmiştir. Kur'an-ı kerimde mealen; "Allahü teala sizin için kolaylıkları ister, zorlukları istemez." (Bakara suresi: 185) buyruldu. Allahü teala kul irade etmeden yaratırsa da ihtiyari olan işleri yaratmaya, kulların iradelerini sebeb kılmıştır. Kul, bir iş yapmayı irade edince, Allahü teala da, irade ederse, o işi yaratır. Kul irade etmezse, ihtiyari olan, o işi yaratmaz. Şu halde, kul irade-i cüz'iyyesini ibadete sarf ederse, Allahü teala ibadeti yaratır. Eğer günahlara sarf ederse, günahları yaratır. O zaman kul, dünyada sıkıntı çeker, ahirette azab görür.

Allahü teala kullarına; kuvvet, kudret ve irade vermiştir. İstediklerini işlerler. İnsanlar işlerini kendileri yapıyor. Allahü teala da yaratıyor. Bundan dolayı da yaptıklarından sorumlu olup, iyi şeyleri için mükafat, kötü şeyler için de cezayı hak ediyorlar.


03 Mayıs 2014, 14:27
1163 kez okundu

İrade Benzer Başlıklar

nedir-tr nedir sitesinde günlük ve güncel kelimelerin açıklamaları ve anlamı Nedir olarak bulunuyor. ayrıca tüm kelimelerin anlamlamına bakmak için sözlük sayfamızdan bakabilirsiniz

Muska | Muslihuddın Efendi (dimitrofçalı) | Mussolini, Benito | Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu | Mustafa Behçet Efendi |