Şeyh Bedreddın

Osmanlı Devletinin idaresini ele geçirmek isteyen batıni lideri. Dedesi Abdülaziz, Sultan Birinci Murad Hanın ilk zamanlarında Dimetoka'da ölmüş, babası İsrail ise, Dimetoka'daki Bizans kumandanının kızıyla evlenerek Samavna Kalesine kadı tayin edilmişti. Bu evlilikten 1368 senesinde Şeyh Bedreddin doğdu. Simavne Kadısı oğlu diye biliniyorsa da sonradan yakıştırma suretiyle yanlışlıkla Kütahya'nın Simav kasabasına nisbet edilerek Bedreddin Simavi denildi.

Şeyh Bedreddin küçük yaşta ilim öğrenmeye başladı. İlmini arttırmak için önce Bursa, sonra Konya ve Kahire'ye gitti. Kahire'de büyük alim Seyyid Şerif Cürcani ve Aydınlı Hacı Paşa ile beraber Mübarekşah Mantıki'den din ilimleri, felsefe ve mantık okudu. Tahsilini tamamladıktan sonra Tebriz'e giderek, Timur Hanın huzurunda yapılan ilmi sohbetlere iştirak etti. Daha sonra Kazvin'e giden Şeyh Bedreddin, burada doğru yoldan ayrılarak sapık Batınilik fırkasına girdi. Dönüşünde Memluk Sultanı MelikZahir Berkuk'un oğlu Ferec'e hoca tayin edildi. Bir müddet sonra Anadolu'ya dönerek Karaman, Germiyan, Aydın, Tire ve diğer bazı Batı Anadolu şehirlerini dolaştı.

Daha sonra Edirne'ye yerleşen Şeyh Bedreddin'in bu faaliyetleri Osmanlı Devletinin fetret devrine tesadüf etmiştir. Edirne'de hükümdarlığını ilan eden Musa Çelebi, Şeyh Bedreddin'i kazasker tayin ederek, bilmeden onun nüfuzunun yayılmasına yardım etti. Bundan istifade eden Şeyh Bedreddin, sinsi bir şekilde faaliyetlerine hız verdi. Onun asıl gayesi devlet idaresini eline geçirmekti. Ancak Çelebi Mehmed Han, kardeşi Musa Çelebi'yi yenip birliği sağlayarak devlete hakim olunca, Şeyh Bedreddin'i görevinden alarak, İzmit'te mecburi ikamete memur etti.

İzmit'te yerleşen Şeyh Bedreddin, Osmanoğullarının saltanatını yıkmak için, cahil halk tabakası üzerinde etkili olabilecek fikirlerini yaymak için kitaplar yazdı. Her türlü mülkiyetin kaldırılması ve toprakla malın müşterek olmasını tavsiye eden Şeyh Bedreddin, komünizme benzeyen bir sistemi halk arasında yaymaya başladı. Aynı zamanda batınilik propagandası yaparak Ehl-i sünnet akidelerini yıkmaya çalıştı.

Şeyh Bedreddin'in, Anadolu'nun çeşitli yerlerinde halifeleri vardı. Bunlar arasında bilhassa İzmir civarındaki Karaburun'da bulunan Börklüce Mustafa adındaki halifesi, etrafında binlerce taraftar topladı. Şeyh Bedreddin hacca gitmek bahanesiyle Kastamonu'ya ve oradan da Sinop'a geçerek, bir gemiyle Kefe limanına çıktı. Daha sonra Eflak Voyvodasının yanına gitti. Eflak Voyvodası Türk hakimiyetinden kurtulmak ümidiyle Bedreddin'e elinden gelen yardımı yaptı.

Böylece Rumeli'de Şeyh Bedreddin, Karaburun'da Börklüce Mustafa, Manisa'da Börklüce'nin sağ kolu Yahudi dönmesi Torlak Kemal, devlete isyan bayrağını açtılar. Tuna'nın güneyine geçen Bedreddin, ne kadar asi varsa etrafına toplayarak Deliorman'da kuvvetlerini arttırdı. Börklüce Mustafa'nın beş bin kişiyle İzmir sancakbeyini yenmesi üzerine isyan korkunç bir hal aldı. Son olarak Saruhan sancak beyinin Börklüce'ye yenilmesi Çelebi Sultan Mehmed Hanı harekete geçirdi. Veliahd Şehzade Muradın yanına Veziriazam Bayezid Paşayı katıp Börklüce'nin üzerine gönderdi. Bayezid Paşa yapılan muharebede asilerin pekçoğunu imha etti. Kalanını esir aldı. Esirlerin çoğunu, sorgulamadan sonra cezalandırdı. Börklüce Mustafa mahkeme edildikten sonra idamına karar verildi ve karar yerine getirildi. Manisa civarında Torlak Kemal ile 3000 asi de yakalanıp öldürüldü. Anadolu'da isyanın bastırıldığını öğrenen Şeyh Bedreddin, Deliorman'da müşkül vaziyette kaldı. Çünkü etrafında bulunan çapulcuların büyük bir kısmı Anadolu'daki isyanın bastırıldığını duyarak kaçmışlardı. Bu sebeple Bayezid Paşa Rumeli'ye geçerek, Bedreddin ve taraftarlarını Deliorman'da küçük bir çarpışmadan sonra kolaylıkla yakaladı. Kardeşi Mustafa Çelebi'ye karşı Rumeli'ye geçmiş olan Çelebi Sultan Mehmed Hanın bulunduğu Serez'e yolladı. Sultan Mehmed Han, onu Mevlana Haydar başkanlığındaki mahkemenin huzuruna çıkarttı.

Bedreddin, Heratlı Mevlana Haydar'ın sualleri neticesinde suçlu ve cezasının idam olduğunu bizzat kabul etti. 1420 senesinde Serez pazarında asıldı. Bu suretle Mustafa Çelebi hadisesi ile aynı zamanda vuku bulan ve devleti çok zor duruma sokan ayaklanma, Bayezid Paşanın gayret ve çalışmalarıyla ortadan kaldırıldı.

Şeyh Bedreddin, Ehl-i sünnet akidesini çok iyi öğrenmişti. Sonraları sapıtarak Peygamber efendimizin yolunu yıkmak için sinsi fikirleri yansıtan bir çok kitap yazdı. Batıni itikadına göre yazdığı Varidat adlı eserinde, Cennet'i, Cehennem'i ve kıyamette insanların dirileceğini inkar etmektedir.


03 Mayıs 2014, 14:57
748 kez okundu

Şeyh Bedreddın Benzer Başlıklar

nedir-tr nedir sitesinde günlük ve güncel kelimelerin açıklamaları ve anlamı Nedir olarak bulunuyor. ayrıca tüm kelimelerin anlamlamına bakmak için sözlük sayfamızdan bakabilirsiniz

Soğan (allium Cepa) | Soğdaklar | Soğuk Füzyon | Soğurma (absorbsiyon) | Soğutma |